საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა უცხოელ ინვესტორს საქართველოში ცხოვრების გრძელვადიანი სამართლებრივი საფუძვლის მიღების შესაძლებლობას აძლევს. საქართველოს კანონმდებლობა საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვის მიღების ორ ძირითად საფუძველს ითვალისწინებს: საქართველოში არანაკლებ 300 000 აშშ დოლარის ლარში ეკვივალენტის ოდენობის ინვესტიციის განხორციელებას ან საქართველოში შესაბამისი ღირებულების უძრავი ქონების საკუთრებას.

უძრავი ქონების საფუძველზე საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა შეიძლება მიიღოს უცხოელმა, რომელიც საქართველოში ფლობს უძრავ ნივთს, გარდა სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწისა, რომლის საბაზრო ღირებულება აღემატება 300 000 აშშ დოლარის ლარში ეკვივალენტს.

ინვესტიციის განხორციელების საფუძველზე საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა დაკავშირებულია დამატებით ვალდებულებებთანაც. შესაბამისმა უცხოელმა ნებართვის მოქმედების პერიოდში ყოველწლიურად უნდა დაადასტუროს საქართველოში განხორციელებული სამეწარმეო საქმიანობიდან კანონით განსაზღვრული წლიური ბრუნვა.

საინვესტიციო ბინადრობის რეჟიმის მნიშვნელოვანი უპირატესობა მისი ხანგრძლივობაა. კანონით განსაზღვრული პირობების არსებობის შემთხვევაში საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა შეიძლება გაიცეს 5 წლის ვადით. შესაბამისი პირობების ხუთი წლის განმავლობაში შესრულებამ მომავალში შეიძლება შექმნას უვადო ბინადრობის ნებართვის მიღების საფუძველიც.

საქართველოში საინვესტიციო ბინადრობის სამართლებრივ საფუძვლებს განსაზღვრავს „უცხოელთა და მოქალაქეობის არმქონე პირთა სამართლებრივი მდგომარეობის შესახებ“ საქართველოს კანონი, ხოლო განაცხადის წარდგენისა და განხილვის პროცედურა დეტალურად არის მოწესრიგებული საქართველოს მთავრობის №520 დადგენილებით.

ამ სტატიაში განვიხილავთ, რა პირობებში გაიცემა საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა, რა განსხვავებაა ინვესტიციისა და უძრავი ქონების საფუძვლებს შორის, რა დოკუმენტებია საჭირო, ვის შეუძლია ნებართვის მიღება ინვესტორის ოჯახის წევრის სტატუსით, რა ვალდებულებები წარმოიშობა ნებართვის მიღების შემდეგ და როგორ შეიძლება საინვესტიციო სტატუსიდან უვადო ბინადრობაზე გადასვლა.

II. რა არის საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა?

საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა არის საქართველოში ბინადრობის ნებართვის დამოუკიდებელი სახე, რომელიც დაკავშირებულია უცხოელის მნიშვნელოვან ეკონომიკურ ან ქონებრივ კავშირთან საქართველოსთან.

მისი მიღებისათვის კანონი ორ ალტერნატიულ საფუძველს ადგენს.

პირველი საფუძველია საქართველოში არანაკლებ 300 000 აშშ დოლარის ლარში ეკვივალენტის ოდენობის ინვესტიციის განხორციელება.

მეორე საფუძველია საქართველოს ტერიტორიაზე ისეთი უძრავი ნივთის საკუთრება, რომლის საბაზრო ღირებულება აღემატება 300 000 აშშ დოლარის ლარში ეკვივალენტს. ამ შემთხვევაში სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწა შესაბამის უძრავ ნივთად არ ითვლება.

შესაბამისად, საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა შეიძლება უკავშირდებოდეს როგორც უშუალოდ სამეწარმეო ინვესტიციას, ისე მაღალი ღირებულების უძრავი ქონების ფლობას.

ეს ორი საფუძველი განსხვავებულ შემდგომ ვალდებულებებს წარმოშობს. ინვესტიციის საფუძველზე გაცემული ნებართვის შემთხვევაში განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება საწარმოს წლიურ ბრუნვას. უძრავი ქონების საფუძველზე გაცემული ნებართვის შემთხვევაში ცენტრალური მოთხოვნა შესაბამისი ქონების საკუთრების შენარჩუნებაა.

საქართველოში ბიზნესის, ინვესტიციისა და ბინადრობის საკითხების სამართლებრივი დაგეგმვისას იურიდიული ფირმა TB Legal კლიენტებს ეხმარება შესაბამისი სამართლებრივი საფუძვლის განსაზღვრასა და ადმინისტრაციული პროცედურის მომზადებაში.

III. საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვის მიღების ორი საფუძველი

საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა შეიძლება გაიცეს ორ ერთმანეთისგან დამოუკიდებელ საფუძველზე.

პირველ შემთხვევაში უცხოელმა საქართველოში უნდა განახორციელოს არანაკლებ 300 000 აშშ დოლარის ლარში ეკვივალენტის ოდენობის ინვესტიცია.

მეორე შემთხვევაში უცხოელი საქართველოში უნდა ფლობდეს 300 000 აშშ დოლარის ლარში ეკვივალენტზე მეტი საბაზრო ღირებულების შესაბამის უძრავ ნივთს.

ამ ორ გზას შორის არჩევისას ყურადღება უნდა მიექცეს უცხოელის რეალურ ეკონომიკურ მიზანს.

თუ უცხოელი საქართველოში ქმნის ან აფინანსებს ბიზნესს და გეგმავს აქტიურ სამეწარმეო საქმიანობას, შესაძლებელია გამოყენებულ იქნეს ინვესტიციის საფუძველი. ასეთ შემთხვევაში საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა შემდგომ უკავშირდება წლიური ბრუნვის განსაზღვრულ მაჩვენებლებს.

თუ უცხოელი საქართველოში ფლობს შესაბამისი ღირებულების უძრავ ქონებას, მას შეუძლია საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა მიიღოს ქონების საფუძველზე. ამ შემთხვევაში წლიური სამეწარმეო ბრუნვის მოთხოვნა ამ კონკრეტული საფუძვლისათვის არ მოქმედებს, ხოლო გადამწყვეტი მნიშვნელობა ქონების საკუთრების შენარჩუნებას აქვს.

სწორედ ამიტომ განაცხადის წარდგენამდე მნიშვნელოვანია სათანადოდ განისაზღვროს, რომელი საფუძველი შეესაბამება უცხოელის მდგომარეობასა და სამომავლო გეგმებს.

IV. რა ითვლება ინვესტიციად?

საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა ინვესტიციის განხორციელების საფუძველზე დაკავშირებულია „საინვესტიციო საქმიანობის ხელშეწყობისა და გარანტიების შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრულ ინვესტიციასთან.

ინვესტიციად მიიჩნევა ქონებრივი ან ინტელექტუალური ფასეულობა ან უფლება, რომელიც დაბანდებულია და გამოიყენება შესაძლო მოგების მიღების მიზნით საქართველოს ტერიტორიაზე განხორციელებულ სამეწარმეო საქმიანობაში.

ინვესტიცია შეიძლება გამოიხატოს სხვადასხვა ფორმით. კანონით განსაზღვრულ ფორმებს შორის არის ფულადი სახსრები, წილი, აქციები და სხვა ფასიანი ქაღალდები, უძრავი და მოძრავი ქონება, შესაბამისი ქონებრივი უფლებები და ინტელექტუალური ფასეულობები.

ამიტომ საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა ბიზნესინვესტიციის საფუძველზე მოითხოვს რეალურად განხორციელებული ინვესტიციის არსებობას და მისი ოდენობის სათანადო დოკუმენტურ დადასტურებას.

ინვესტორად შეიძლება ჩაითვალოს ფიზიკური ან იურიდიული პირი, რომელიც საქართველოში ახორციელებს ინვესტირებას. უცხოელი ინვესტორის ცნება მოიცავს უცხო სახელმწიფოს მოქალაქეს და კანონით განსაზღვრულ სხვა პირებსაც.

ბინადრობის მიზნებისთვის გადამწყვეტია, რომ კონკრეტული ინვესტიცია აკმაყოფილებდეს საინვესტიციო კანონმდებლობის მოთხოვნებს და მისი ღირებულება შეადგენდეს არანაკლებ 300 000 აშშ დოლარის ლარში ეკვივალენტს.

V. როგორ დასტურდება 300 000 აშშ დოლარის ინვესტიცია?

ინვესტიციის განხორციელების საფუძველზე საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა მოითხოვს ინვესტიციის ოდენობის სათანადო მტკიცებულებას.

უცხოელმა უნდა წარადგინოს საქართველოში არანაკლებ 300 000 აშშ დოლარის ოდენობის ინვესტიციის განხორციელების დამადასტურებელი დოკუმენტი.

ამ მიზნით კანონმდებლობა ითვალისწინებს სერტიფიცირებული აუდიტორის მიერ გაცემულ აუდიტორულ დასკვნას.

აუდიტორულმა დასკვნამ უნდა დაადასტუროს შესაბამისი ოდენობის ინვესტიციის განხორციელება საქართველოში.

შესაბამისად, საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა მხოლოდ სამომავლო საინვესტიციო გეგმის საფუძველზე არ გაიცემა. განაცხადის ეტაპზე უნდა არსებობდეს განხორციელებული ინვესტიცია და მისი სათანადო დადასტურება.

პრაქტიკულად ეს ნიშნავს, რომ ინვესტიციის სტრუქტურა და შესაბამისი ფინანსური დოკუმენტაცია თავიდანვე უნდა იყოს მოწესრიგებული ისე, რომ შესაძლებელი იყოს განხორციელებული ინვესტიციის ღირებულების იდენტიფიცირება და აუდიტორული დადასტურება.

VI. საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა უძრავი ქონების საფუძველზე

საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა შეიძლება მიღებულ იქნეს საქართველოში მაღალი ღირებულების უძრავი ქონების ფლობის საფუძველზეც.

ამისათვის უცხოელის საკუთრებაში უნდა იყოს საქართველოს ტერიტორიაზე არსებული უძრავი ნივთი, რომლის საბაზრო ღირებულება აღემატება 300 000 აშშ დოლარის ლარში ეკვივალენტს.

სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწა ამ საფუძვლის გამოყენებისათვის გამორიცხულია.

ქონების ნასყიდობის ფასის მითითება თავისთავად საკმარისი არ არის. საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა უძრავი ქონების საფუძველზე მოითხოვს ქონების საბაზრო ღირებულების სპეციალური შეფასებით დადასტურებას.

ქონების სამართლებრივი მდგომარეობაც არსებითია. საკუთრების უფლება უნდა იყოს სათანადოდ რეგისტრირებული და სწორედ განმცხადებელ უცხოელს უნდა ეკუთვნოდეს.

თუ ქონების შეძენის ერთ-ერთი მიზანი საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვის მიღებაა, სასურველია ქონების სამართლებრივი სტატუსი და სავარაუდო საბაზრო ღირებულება ნასყიდობის გარიგების დასრულებამდე შეფასდეს.

VII. როგორ ფასდება უძრავი ქონება?

უძრავი ქონების საფუძველზე საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა მოითხოვს კანონით განსაზღვრული წესით შესრულებულ შეფასებას.

უძრავი ნივთის საბაზრო ღირებულება უნდა დაადგინოს აკრედიტაციის ერთიანი ეროვნული ორგანოს — აკრედიტაციის ცენტრის მიერ აკრედიტებული ორგანოს სერტიფიცირებულმა შემფასებელმა.

შესაბამისად, ნებისმიერი შეფასების დოკუმენტი ვერ გახდება ავტომატურად საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვის საფუძველი.

შეფასებამ უნდა დაადასტუროს, რომ ქონების საბაზრო ღირებულება აღემატება 300 000 აშშ დოლარის ლარში ეკვივალენტს.

განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მიექცეს იმასაც, რომ შეფასების დოკუმენტში მითითებული უძრავი ნივთი სრულად ემთხვეოდეს იმ ქონებას, რომელზეც უცხოელის საკუთრების უფლებაა რეგისტრირებული.

ამიტომ ქონების საკადასტრო მონაცემები, მესაკუთრის მონაცემები და შეფასების დოკუმენტი ერთმანეთთან თანხვედრილი უნდა იყოს.

VIII. რა დოკუმენტებია საჭირო საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვისთვის?

საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა მიიღება სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოსთვის შესაბამისი განცხადებისა და დოკუმენტაციის წარდგენის საფუძველზე.

უცხოელმა უნდა წარადგინოს:

დადგენილი ფორმის განცხადება;
სამგზავრო დოკუმენტის ასლი;
საქართველოში კანონიერად ყოფნის დამადასტურებელი დოკუმენტის ასლი;
შესაბამისი საინვესტიციო საფუძვლის დამადასტურებელი დოკუმენტაცია;
კანონით განსაზღვრული წერილობითი რეკომენდაცია;
ფერადი ფოტოსურათი 3/4 ზომით, ელექტრონული ფორმით;
მომსახურების საფასურის გადახდის დამადასტურებელი ქვითარი.

ინვესტიციის საფუძველზე საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვის მოთხოვნისას საჭიროა სერტიფიცირებული აუდიტორის დასკვნა არანაკლებ 300 000 აშშ დოლარის ინვესტიციის განხორციელების შესახებ.

უძრავი ქონების საფუძველზე მოთხოვნისას საჭიროა შესაბამის უძრავ ნივთზე საკუთრების დამადასტურებელი დოკუმენტი და ქონების საბაზრო ღირებულების სერტიფიცირებული შეფასება.

დოკუმენტაციის შინაარსი პირდაპირ უნდა ადასტურებდეს იმ კონკრეტულ საფუძველს, რომელზეც განმცხადებელი საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვას ითხოვს.

IX. ვისგან არის საჭირო რეკომენდაცია?

საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვის დოკუმენტაციის ერთ-ერთი სპეციალური კომპონენტია წერილობითი რეკომენდაცია.

კანონმდებლობის მიხედვით, უცხოელმა უნდა წარადგინოს:

საქართველოს მთავრობის წევრის წერილობითი რეკომენდაცია, ან

საქართველოში მოქმედი მეწარმე სუბიექტის წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების მქონე საქართველოს სამი მოქალაქის წერილობითი რეკომენდაცია.

ეს მოთხოვნა მოქმედებს საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვის მისაღებად საჭირო დოკუმენტაციასთან ერთად.

შესაბამისად, განაცხადის მომზადებისას რეკომენდაციის საკითხი წინასწარ უნდა იქნეს გათვალისწინებული. ინვესტიციის ან შესაბამისი უძრავი ქონების არსებობა განცხადების მნიშვნელოვანი საფუძველია, ხოლო სრულ ადმინისტრაციულ წარმოებას კანონით მოთხოვნილი დანარჩენი დოკუმენტების წარდგენაც ესაჭიროება.

X. ვის შეუძლია მიიღოს საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა ოჯახის წევრის სტატუსით?

საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა შესაძლებელია გავრცელდეს ინვესტორის კანონით განსაზღვრულ ოჯახის წევრებზეც.

ამ კატეგორიის მიზნებისთვის ოჯახის წევრებად ითვლებიან:

მეუღლე;
არასრულწლოვანი შვილი;
უცხოელის სრულ კმაყოფაზე მყოფი მხარდაჭერის მიმღები ან შრომისუუნარო პირი;
უცხოელის სრულ კმაყოფაზე მყოფი პირი, რომელიც შესაბამისი ქვეყნის კანონმდებლობით დადგენილი წესით ქმედუუნაროდ არის ცნობილი.

შესაბამისად, საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვის ოჯახის წევრის რეჟიმი მხოლოდ მეუღლითა და არასრულწლოვანი შვილებით არ შემოიფარგლება. კანონით განსაზღვრულ გარემოებებში შესაძლებელია სხვა დამოკიდებული პირების მოცვაც.

ოჯახის წევრის მიერ განაცხადის წარდგენისას საჭიროა დადგენილი ფორმის განცხადება, სამგზავრო დოკუმენტი, საქართველოში კანონიერად ყოფნის დამადასტურებელი დოკუმენტი, ძირითადი ინვესტორის საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვის ასლი, ნათესაური კავშირის დამადასტურებელი დოკუმენტი, ფოტოსურათი და მომსახურების საფასურის გადახდის დამადასტურებელი ქვითარი.

ოჯახის წევრს დამოუკიდებლად 300 000 აშშ დოლარის ინვესტიციის განხორციელება ან შესაბამისი ღირებულების უძრავი ქონების შეძენა არ მოეთხოვება, როდესაც მისი საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა ძირითადი ინვესტორის სტატუსს ეფუძნება.

XI. მოქმედებს თუ არა 40-დღიანი წესი?

საქართველოში ბინადრობის ნებართვის რამდენიმე სახისათვის უცხოელმა სააგენტოს კანონიერად ყოფნის ვადის ამოწურვამდე სულ მცირე 40 კალენდარული დღით ადრე უნდა მიმართოს.

საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა ამ 40-დღიანი მოთხოვნისგან პირდაპირ არის გამონაკლისად განსაზღვრული.

შესაბამისად, უცხოელს საინვესტიციო ბინადრობის მოთხოვნის წარდგენისათვის არ მოეთხოვება, რომ საქართველოში მისი კანონიერი ყოფნის დარჩენილი ვადა აუცილებლად 40 დღეზე მეტი იყოს.

ამასთან, განაცხადის წარდგენისას საქართველოში კანონიერად ყოფნის საკითხი კვლავ მნიშვნელოვანია და შესაბამისი დამადასტურებელი დოკუმენტი საინვესტიციო ბინადრობის განაცხადის დოკუმენტაციის ნაწილია.

საინტერესოა ისიც, რომ საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა კანონში პირდაპირ არის შეტანილი იმ გამონაკლის კატეგორიებს შორის, რომლებზეც C კატეგორიის ორდინალური ვიზის საფუძველზე ბინადრობის ნებართვის გაცემის ზოგადი აკრძალვა არ ვრცელდება.

ეს საინვესტიციო ბინადრობის რეჟიმს სხვა რიგი ბინადრობის კატეგორიებისგან განასხვავებს.

XII. უცხოური დოკუმენტები, აპოსტილი და თარგმანი

საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვის მიღებისას უცხოელს შესაძლოა დასჭირდეს სხვა სახელმწიფოში გაცემული დოკუმენტების წარდგენა.

უცხო ენაზე შესრულებული დოკუმენტი სააგენტოს უნდა წარედგინოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით დამოწმებულ ქართულენოვან თარგმანთან ერთად.

პასპორტი შესაძლებელია მიღებულ იქნეს ქართული თარგმანის გარეშე, თუ იგი უცხოელის პერსონალურ მონაცემებს ლათინური ტრანსლიტერაციით შეიცავს.

სხვა სახელმწიფოში გაცემული შესაბამისი დოკუმენტები, ზოგადი წესით, წარდგენილი უნდა იქნეს სათანადო ლეგალიზაციის ან აპოსტილით დამოწმების შემდეგ, თუ მოქმედი საერთაშორისო შეთანხმება განსხვავებულ წესს არ განსაზღვრავს.

განაცხადის წარდგენის მომენტში სამგზავრო დოკუმენტის მოქმედების ვადის ამოწურვამდე, ზოგადი წესით, არანაკლებ 30 კალენდარული დღე უნდა იყოს დარჩენილი.

განსაკუთრებით ოჯახის წევრებისათვის საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვის მოთხოვნისას შეიძლება საჭირო გახდეს უცხოეთში გაცემული ქორწინების, დაბადების ან სხვა ნათესაური კავშირის დამადასტურებელი დოკუმენტების მომზადება.

XIII. რა ვადით გაიცემა საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა?

საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა უცხოელზე შეიძლება გაიცეს 5 წლის ვადით.

ეს მნიშვნელოვნად განასხვავებს მას უძრავი ქონების საფუძველზე გაცემული მოკლევადიანი ბინადრობის ნებართვისგან, რომელიც ერთწლიანი რეჟიმით მოქმედებს.

ხუთწლიანი ვადა განსაკუთრებით საინტერესოა იმ უცხოელისთვის, რომელსაც საქართველოსთან გრძელვადიანი ბიზნეს ან ქონებრივი კავშირი აქვს.

ხუთწლიანი მოქმედების პერიოდში უცხოელმა უნდა შეინარჩუნოს შესაბამისი საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვის საფუძველი და შეასრულოს იმ საფუძველთან დაკავშირებული სპეციალური ვალდებულებები.

ინვესტიციის საფუძველზე მიღებული ნებართვის შემთხვევაში ეს მოიცავს წლიური ბრუნვის დადასტურებას.

უძრავი ქონების საფუძველზე მიღებული ნებართვის შემთხვევაში ეს მოიცავს შესაბამის უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების შენარჩუნებას ან კანონით დადგენილი წესით მისი სხვა შესაბამისი ქონებით ჩანაცვლებას.

XIV. რა ბრუნვა უნდა დაადასტუროს ინვესტორმა ყოველწლიურად?

ეს საკითხი განსაკუთრებულად მნიშვნელოვანია, როდესაც საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა მიღებულია უშუალოდ 300 000 აშშ დოლარის ინვესტიციის განხორციელების საფუძველზე.

ასეთი ნებართვის მქონე უცხოელი ვალდებულია საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვის ფლობის პერიოდში ყოველწლიურად, შესაბამისი წლის ამოწურვამდე, სააგენტოს წარუდგინოს შემოსავლების სამსახურის ინფორმაცია საქართველოში განხორციელებული სამეწარმეო საქმიანობიდან მიღებული წლიური ბრუნვის შესახებ.

კანონით განსაზღვრული მინიმალური ბრუნვა შეადგენს:

პირველი წლის განმავლობაში – არანაკლებ 50 000 აშშ დოლარის ლარში ეკვივალენტს;
მეორე წლის განმავლობაში – არანაკლებ 100 000 აშშ დოლარის ლარში ეკვივალენტს;
მესამე წლის განმავლობაში – არანაკლებ 120 000 აშშ დოლარის ლარში ეკვივალენტს;
მეოთხე წლის განმავლობაში – არანაკლებ 120 000 აშშ დოლარის ლარში ეკვივალენტს;
მეხუთე წლის განმავლობაში – არანაკლებ 120 000 აშშ დოლარის ლარში ეკვივალენტს.

შესაბამისად, საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა ბიზნესინვესტიციის საფუძველზე განგრძობად ვალდებულებას ქმნის. პირველ ეტაპზე 300 000 აშშ დოლარის ინვესტიციის დადასტურება საკმარისი არ არის ნებართვის სრული ხუთწლიანი პერიოდის განმავლობაში შესანარჩუნებლად.

კანონით განსაზღვრული წლიური ბრუნვის შესრულება და შესაბამისი ინფორმაციის სააგენტოსთვის დროულად წარდგენა ნებართვის მოქმედების შენარჩუნების მნიშვნელოვანი პირობაა.

XV. რა მოხდება, თუ ინვესტორი საჭირო ბრუნვას ვერ დაადასტურებს?

ინვესტიციის საფუძველზე მიღებული საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა შეიძლება შეწყდეს, თუ უცხოელი კანონით დადგენილ მოთხოვნებს ვერ შეასრულებს.

ნებართვის მოქმედების შეწყვეტის საფუძველია შემთხვევა, როდესაც უცხოელი სააგენტოს არ წარუდგენს წლიური ბრუნვის შესახებ მოთხოვნილ ინფორმაციას.

ნებართვა ასევე შეიძლება შეწყდეს, თუ წარდგენილი ინფორმაციით არ დასტურდება კანონით განსაზღვრული მინიმალური ბრუნვა.

ეს ნიშნავს, რომ საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვის მიღების შემდეგ ინვესტორმა მუდმივად უნდა აკონტროლოს არა მხოლოდ ნებართვის ფორმალური ვადა, არამედ საკუთარი ბიზნესის წლიური ბრუნვა და შესაბამისი ინფორმაციის წარდგენის ვადაც.

ინვესტიციის სტრუქტურის დაგეგმვისას სასურველია ჯერ კიდევ საინვესტიციო ბინადრობის განაცხადის წარდგენამდე შეფასდეს, რამდენად რეალისტურია კანონით გათვალისწინებული ბრუნვის მაჩვენებლების შესრულება ხუთწლიანი პერიოდის განმავლობაში.

XVI. რა ხდება საინვესტიციო უძრავი ქონების გაყიდვის შემთხვევაში?

თუ საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა გაიცა 300 000 აშშ დოლარზე მეტი საბაზრო ღირებულების უძრავი ნივთის საფუძველზე, უცხოელმა ამ ქონებაზე საკუთრების უფლება უნდა შეინარჩუნოს.

საკუთრების უფლების შეწყვეტამ შეიძლება გამოიწვიოს საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვის მოქმედების შეწყვეტა.

კანონმდებლობა ამ შემთხვევისთვის ქონების ჩანაცვლების შესაძლებლობასაც ითვალისწინებს.

უცხოელს საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა არ შეუწყდება, თუ შესაბამის უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების შეწყვეტამდე სააგენტოს წარუდგენს საჯარო რეესტრის ამონაწერს იმავე ან უფრო მეტი ღირებულების სხვა უძრავი ნივთის საკუთრებაში ქონის შესახებ.

ახალი ქონების საბაზრო ღირებულებაც უნდა იყოს სათანადო წესით შეფასებული უფლებამოსილი სერტიფიცირებული შემფასებლის მიერ.

აქ გადამწყვეტია მოქმედებების თანმიმდევრობა. შემცვლელი ქონება და შესაბამისი მტკიცებულება სააგენტოს უნდა წარედგინოს ძველი ქონების საკუთრების უფლების შეწყვეტამდე.

შესაბამისად, საინვესტიციო ქონების გაყიდვის ან სხვაგვარად გასხვისების დაგეგმვისას უცხოელმა წინასწარ უნდა შეაფასოს მისი საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვის სამართლებრივი შედეგებიც.

XVII. რა განსხვავებაა საინვესტიციო და მოკლევადიან ბინადრობას შორის?

საქართველოში უძრავი ქონების ფლობა შესაძლებელია გახდეს როგორც მოკლევადიანი, ისე საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვის საფუძველი.

მთავარი განსხვავება პირველ რიგში ქონების ღირებულებაშია.

მოკლევადიანი ბინადრობის ნებართვისათვის შესაბამისი უძრავი ნივთის საბაზრო ღირებულება უნდა აღემატებოდეს 150 000 აშშ დოლარის ლარში ეკვივალენტს.

საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვის შემთხვევაში უძრავი ნივთის საბაზრო ღირებულება უნდა აღემატებოდეს 300 000 აშშ დოლარის ლარში ეკვივალენტს.

განსხვავებულია ნებართვის ვადაც. მოკლევადიანი ბინადრობის ნებართვა შეიძლება გაიცეს და თითოეულ ჯერზე გაგრძელდეს ერთი წლის ვადით. საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა შეიძლება გაიცეს ხუთი წლის ვადით.

განსხვავებულია ოჯახის წევრთა წრეც. მოკლევადიანი ბინადრობის რეჟიმი ქონების მესაკუთრის მეუღლესა და შვილებს მოიცავს, ხოლო საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვის მიზნებისთვის ოჯახის წევრთა კანონით განსაზღვრული წრე უფრო ფართოა და გარკვეულ დამოკიდებულ პირებსაც მოიცავს.

ამიტომ მაღალი ღირებულების უძრავი ქონების შეძენისას მიზანშეწონილია წინასწარ შეფასდეს, რომელი ბინადრობის რეჟიმი შეესაბამება უცხოელის გრძელვადიან ინტერესებს.

XVIII. შეიძლება თუ არა საინვესტიციო ბინადრობიდან უვადო ბინადრობაზე გადასვლა?

დიახ. საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა შესაბამისი პირობების შესრულების შემთხვევაში შეიძლება გახდეს უვადო ბინადრობის ნებართვის მიღების საფუძველი.

ინვესტიციის საფუძველზე საინვესტიციო ბინადრობის მქონე უცხოელმა ხუთწლიანი პერიოდის განმავლობაში უნდა დაადასტუროს კანონით განსაზღვრული წლიური ბრუნვები.

პირველ წელს შესაბამისი ბრუნვა უნდა იყოს არანაკლებ 50 000 აშშ დოლარის ეკვივალენტი, მეორე წელს – არანაკლებ 100 000 აშშ დოლარის ეკვივალენტი, ხოლო მესამე, მეოთხე და მეხუთე წლებში – ყოველწლიურად არანაკლებ 120 000 აშშ დოლარის ეკვივალენტი.

უძრავი ქონების საფუძველზე გაცემული საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვის შემთხვევაში უვადო ბინადრობის მიღებას უკავშირდება შესაბამის უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების ხუთი წლის განმავლობაში შენარჩუნება. კანონით დაშვებულია სათანადო პირობების დაცვით ჩანაცვლებული ქონების გათვალისწინებაც.

უვადო ბინადრობის საკითხზე უცხოელმა სააგენტოს საინვესტიციო ბინადრობის ხუთწლიანი მოქმედების ვადის ამოწურვამდე უნდა მიმართოს.

თუ საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვის მქონე უცხოელი უვადო ბინადრობის მოთხოვნით სააგენტოს დროულად მიმართავს, საინვესტიციო ბინადრობის სტატუსი შესაბამისი გადაწყვეტილების მიღებამდე უნარჩუნდება.

ეს გარემოება საინვესტიციო ბინადრობას გრძელვადიანი საიმიგრაციო დაგეგმვის მნიშვნელოვანი ინსტრუმენტად აქცევს.

XIX. როგორ წარედგინება განაცხადი?

საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვის მისაღებად უცხოელი მიმართავს სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს.

განცხადება შეიძლება წარადგინოს პირადად ან შესაბამისი წარმომადგენლის მეშვეობით კანონმდებლობით დადგენილი წესით.

განაცხადის მომზადებამდე მიზანშეწონილია სრულად შემოწმდეს:

საინვესტიციო საფუძველი;
ინვესტიციის ან ქონების ღირებულება;
აუდიტორული ან შეფასების დოკუმენტი;
საკუთრების რეგისტრაცია;
რეკომენდაცია;
უცხოელის საქართველოში ყოფნის საფუძველი;
სამგზავრო დოკუმენტის მოქმედების ვადა;
უცხოური დოკუმენტების დამოწმება და თარგმანი;
ოჯახის წევრების დოკუმენტები, თუ ისინი ნებართვას ინვესტორთან ერთად ითხოვენ.

სრული დოკუმენტაციის თავიდანვე მომზადება მნიშვნელოვანია, რადგან სააგენტოს შეუძლია ადმინისტრაციული წარმოების პროცესში მოითხოვოს დამატებითი ინფორმაცია და გადაამოწმოს ნებართვის საფუძვლის არსებობა.

XX. რამდენ ხანში განიხილება განცხადება?

საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვის შესახებ განცხადების განხილვაზე მოქმედებს ბინადრობის ნებართვებისათვის განსაზღვრული საერთო პროცედურული რეჟიმი.

საჭირო დოკუმენტაციის სრულად წარდგენის შემდეგ განცხადების განხილვის ვადა, ზოგადი წესით, 30 დღეს არ უნდა აღემატებოდეს.

სააგენტო ამ პერიოდში ამოწმებს როგორც დოკუმენტების ფორმალურ შესაბამისობას, ისე იმ ფაქტობრივი და სამართლებრივი გარემოებების არსებობას, რომლებზეც საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა უნდა გაიცეს.

სააგენტოს შეუძლია მოითხოვოს დამატებითი დოკუმენტაცია ან ინფორმაცია და კანონით გათვალისწინებულ ფარგლებში გადაამოწმოს განცხადებაში მითითებული გარემოებები.

ამიტომ განაცხადის წარმატებული წარმოებისათვის მნიშვნელოვანია, რომ ინვესტიციის, საკუთრების, შეფასებისა და სხვა წარმოდგენილი მონაცემების შინაარსი ერთმანეთთან სრულად იყოს შესაბამისობაში.

XXI. რა შემთხვევაში შეიძლება საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვაზე უარი ითქვას?

300 000 აშშ დოლარის ინვესტიციის განხორციელება ან შესაბამისი ღირებულების უძრავი ქონების ფლობა საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვის სპეციალური საფუძველია, თუმცა სააგენტო ამოწმებს ბინადრობის ნებართვის გაცემაზე უარის თქმის კანონით განსაზღვრულ ზოგად საფუძვლებსაც.

უარის საფუძველი შეიძლება უკავშირდებოდეს შესაბამისი კატეგორიის მოთხოვნების შეუსრულებლობას, არასწორი ან არასრული ინფორმაციის წარდგენას, ყალბი ან იურიდიული ძალის არმქონე დოკუმენტის გამოყენებას, სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი უსაფრთხოების საკითხებს და კანონით განსაზღვრულ სხვა გარემოებებს.

ამიტომ განაცხადის მომზადებისას მნიშვნელოვანია როგორც ინვესტიციის ეკონომიკური ნაწილის, ისე საიმიგრაციო და დოკუმენტური მოთხოვნების ერთობლივი შეფასება.

თუ უცხოელს საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვის გაცემაზე უარი ეთქვა, მას იმავე საფუძვლით განმეორებითი განცხადების წარდგენა შეუძლია უარის შესახებ გადაწყვეტილების მიღებიდან არანაკლებ ერთი თვის შემდეგ.

ახალი განაცხადის წარდგენამდე მიზანშეწონილია უარის საფუძვლის დეტალური შეფასება და შესაბამისი ხარვეზის აღმოფხვრა.

XXII. რა უნდა გაითვალისწინოს ინვესტორმა წინასწარ?

საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა მიზანშეწონილია დაიგეგმოს ინვესტიციის განხორციელებამდე ან მაღალი ღირებულების ქონების შეძენის პროცესშივე.

ინვესტიციის გზის არჩევისას წინასწარ უნდა შეფასდეს, შესაძლებელია თუ არა შესაბამისი ინვესტიციის აუდიტორული დადასტურება და რამდენად რეალისტურია მომდევნო ხუთი წლის განმავლობაში კანონით განსაზღვრული წლიური ბრუნვის მიღწევა.

უძრავი ქონების გზის არჩევისას უნდა შემოწმდეს ქონების სამართლებრივი სტატუსი, დანიშნულება, საკუთრების რეგისტრაცია და საბაზრო ღირებულება.

თუ საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა ოჯახის წევრებისთვისაც არის დაგეგმილი, წინასწარ უნდა მომზადდეს ნათესაური კავშირის დამადასტურებელი დოკუმენტაცია და შეფასდეს უცხოეთში გაცემული დოკუმენტების აპოსტილის, ლეგალიზაციისა და ქართულად თარგმნის საჭიროება.

გრძელვადიანი გეგმის შემთხვევაში ასევე მნიშვნელოვანია უვადო ბინადრობის პირობების გათვალისწინება. საინვესტიციო ბინადრობის პირველი ხუთი წელი პირდაპირ უკავშირდება შემდგომი მუდმივი სტატუსის მიღების შესაძლებლობას.

სწორი სამართლებრივი დაგეგმვა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მაშინ, როდესაც უცხოელის ეკონომიკური მიზანი, უძრავი ქონების გარიგება, საქართველოში ბიზნესსაქმიანობა და საიმიგრაციო სტატუსი ერთმანეთთან არის დაკავშირებული.

XXIII. სამართლებრივი დახმარება საინვესტიციო ბინადრობის მიღების პროცესში

საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა მოიცავს რამდენიმე ერთმანეთთან დაკავშირებულ სამართლებრივ და ფაქტობრივ საკითხს: საინვესტიციო საფუძვლის განსაზღვრას, ინვესტიციის ან უძრავი ქონების ღირებულების დადასტურებას, აუდიტორული ან შეფასების დოკუმენტის მომზადებას, რეკომენდაციის წარდგენას, უცხოელის საიმიგრაციო სტატუსის შემოწმებას და განაცხადის ადმინისტრაციულ წარმოებას.

ინვესტიციის საფუძველზე ნებართვის მიღების შემდეგ დამატებით უნდა კონტროლდებოდეს წლიური ბრუნვის მოთხოვნები და შესაბამისი ინფორმაციის სააგენტოსთვის დროული წარდგენა.

უძრავი ქონების საფუძველზე მიღებული საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა კი მოითხოვს საკუთრების უფლების შენარჩუნებას და ქონების შესაძლო გასხვისების შემთხვევაში მისი ჩანაცვლების პროცედურის წინასწარ დაგეგმვას.

TB Legal უცხოელ ინვესტორებს უწევს სამართლებრივ დახმარებას საინვესტიციო სტრუქტურის, უძრავი ქონების, ბინადრობის ნებართვისა და შესაბამისი ადმინისტრაციული პროცედურების მიმართულებით.

თუ გეგმავთ საქართველოში ინვესტირებას, შესაბამისი ღირებულების უძრავი ქონების შეძენას ან საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვის მიღებას, შეგიძლიათ მიიღოთ იურიდიული კონსულტაცია თქვენი კონკრეტული შემთხვევის სამართლებრივი შეფასებისა და შემდგომი პროცედურის დასაგეგმად.

ავტორი

ნიკო ქებურია – უფროსი იურიდიული მრჩეველი

წინამდებარე სტატია მომზადებულია ზოგადი საინფორმაციო მიზნებისთვის და არ წარმოადგენს ინდივიდუალურ სამართლებრივ კონსულტაციას ან იურიდიულ დასკვნას. კონკრეტულ საქმეზე გადაწყვეტილების მიღებამდე რეკომენდებულია კვალიფიციური იურისტისგან ინდივიდუალური სამართლებრივი კონსულტაციის მიღება.

ბლოგის გაზიარება: