I. სტატიის შესახებ
ბინადრობის ნებართვა უძრავი ქონების საფუძველზე საქართველოში უძრავი ქონების მესაკუთრე უცხოელს აძლევს შესაძლებლობას, კანონით დადგენილი პირობების არსებობისას მიიღოს მოკლევადიანი ბინადრობის ნებართვა. ამ საფუძვლით ბინადრობის უფლების მიღება განსაკუთრებით აქტუალურია იმ უცხოელებისთვის, რომლებმაც საქართველოში შეიძინეს ბინა, სახლი, კომერციული ფართი ან სხვა შესაბამისი უძრავი ქონება და სურთ საქართველოში ცხოვრების სამართლებრივი საფუძვლის შექმნა.
საქართველოს კანონმდებლობა ბინადრობის ნებართვას უძრავი ქონების საფუძველზე უკავშირებს რამდენიმე ძირითად წინაპირობას. უცხოელი უნდა ფლობდეს საქართველოში უძრავ ნივთს საკუთრების უფლებით, ქონება არ უნდა წარმოადგენდეს სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწას, ხოლო მისი საბაზრო ღირებულება უნდა აღემატებოდეს 150 000 აშშ დოლარის ლარში ეკვივალენტს. ქონების ღირებულება უნდა დაადგინოს კანონმდებლობით განსაზღვრულმა სერტიფიცირებულმა შემფასებელმა.
ამასთან, ბინადრობის ნებართვა უძრავი ქონების საფუძველზე შესაძლებელია გავრცელდეს შესაბამისი უცხოელის მეუღლესა და შვილზე/შვილებზე. ოჯახის წევრებისთვის მოქმედებს დამოუკიდებელი დოკუმენტური მოთხოვნები, თუმცა მათ საკუთრებაში იმავე უძრავი ქონების არსებობა არ მოეთხოვებათ.
საქართველოში ბინადრობის ნებართვის სამართლებრივ საფუძვლებს განსაზღვრავს „უცხოელთა და მოქალაქეობის არმქონე პირთა სამართლებრივი მდგომარეობის შესახებ“ საქართველოს კანონი, ხოლო განაცხადის წარდგენისა და განხილვის კონკრეტული პროცედურა დადგენილია საქართველოს მთავრობის №520 დადგენილებით.
ამ სტატიაში განვიხილავთ, ვის შეუძლია მიიღოს ბინადრობის ნებართვა უძრავი ქონების საფუძველზე, რა ღირებულების ქონებაა საჭირო, როგორ ხდება ქონების შეფასება, რა დოკუმენტები უნდა წარადგინოს უცხოელმა, რა პირობებით იღებენ ნებართვას ოჯახის წევრები, რა ვადით გაიცემა ნებართვა და რა შედეგი შეიძლება მოჰყვეს უძრავი ქონების გასხვისებას.
II. რა არის ბინადრობის ნებართვა უძრავი ქონების საფუძველზე?
საქართველოს კანონმდებლობაში უძრავი ქონების საფუძველზე გაცემულ ბინადრობის ნებართვას ეწოდება მოკლევადიანი ბინადრობის ნებართვა.
ბინადრობის ნებართვა უძრავი ქონების საფუძველზე გაიცემა უცხოელზე, რომელსაც საქართველოს ტერიტორიაზე საკუთრების უფლებით ეკუთვნის შესაბამისი ღირებულების უძრავი ნივთი. ამ კატეგორიის არსებითი სამართლებრივი საფუძველი საკუთრების უფლებაა. შესაბამისად, განმცხადებელმა უნდა დაადასტუროს როგორც უძრავი ქონების საკუთრება, ისე კანონით განსაზღვრული მინიმალური საბაზრო ღირებულება.
კანონი ადგენს, რომ შესაბამისი უძრავი ნივთის საბაზრო ღირებულება უნდა აღემატებოდეს 150 000 აშშ დოლარის ლარში ეკვივალენტს. შესაბამისად, ზღვრული თანხა მნიშვნელოვანია: ქონების შეფასება უნდა ადასტურებდეს 150 000 აშშ დოლარის ეკვივალენტზე მეტ საბაზრო ღირებულებას.
ბინადრობის ნებართვა უძრავი ქონების საფუძველზე შეიძლება გახდეს პრაქტიკული გამოსავალი იმ უცხოელისთვის, რომელიც საქართველოში ფლობს მაღალი ღირებულების უძრავ ქონებას და სურს საქართველოში სამართლებრივი სტატუსის უფრო ხანგრძლივი და სტაბილური საფუძვლის შექმნა.
TB Legal უცხოელ კლიენტებს უწევს სამართლებრივ დახმარებას საქართველოში ბინადრობისა და საიმიგრაციო საკითხებზე, მათ შორის უძრავი ქონების საფუძველზე შესაბამისი ნებართვის მიღების პროცედურაში.
III. ვის შეუძლია მიიღოს ბინადრობის ნებართვა უძრავი ქონების საფუძველზე?
ბინადრობის ნებართვა უძრავი ქონების საფუძველზე შეიძლება მიიღოს უცხოელმა, რომელიც საქართველოს ტერიტორიაზე ფლობს შესაბამის უძრავ ნივთს და აკმაყოფილებს კანონით განსაზღვრულ მოთხოვნებს.
პირველი მოთხოვნა არის საკუთრების უფლება. უძრავი ნივთი განმცხადებლის საკუთრებაში უნდა იყოს რეგისტრირებული საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
მეორე მოთხოვნა ეხება უძრავი ქონების სახეს. ბინადრობის ნებართვა უძრავი ქონების საფუძველზე არ გაიცემა სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის საკუთრების საფუძველზე. შესაბამისად, განაცხადის მომზადებისას მნიშვნელოვანია ქონების სამართლებრივი სტატუსისა და დანიშნულების შემოწმება.
მესამე მოთხოვნა არის საბაზრო ღირებულება. შესაბამისი ქონების ღირებულება უნდა აღემატებოდეს 150 000 აშშ დოლარის ლარში ეკვივალენტს.
მეოთხე მნიშვნელოვანი წინაპირობა უცხოელის საქართველოში ყოფნის სამართლებრივი საფუძველია. ზოგადი წესით, ბინადრობის ნებართვა გაიცემა საქართველოში კანონიერად მყოფ უცხოელზე. ამავე დროს, კანონმდებლობა ყველა სახის კანონიერი ყოფნის საფუძველს ერთნაირად არ განიხილავს კონკრეტული ბინადრობის კატეგორიის მიღებისათვის.
მაგალითად, მოკლევადიანი ბინადრობის ნებართვა უძრავი ქონების საფუძველზე არ მიეკუთვნება იმ გამონაკლის კატეგორიებს, რომლებიც შეიძლება გაიცეს C კატეგორიის ორდინალური ვიზის საფუძველზე. კანონი პირდაპირ განსაზღვრავს, რომ შესაბამისი გამონაკლისების გარდა ბინადრობის ნებართვა C კატეგორიის ორდინალური ვიზის საფუძველზე არ გაიცემა.
ამიტომ უცხოელის ქონებრივი მდგომარეობის შეფასებასთან ერთად მნიშვნელოვანია მისი საქართველოში ყოფნის სამართლებრივი საფუძვლის შემოწმებაც.
IV. რა ღირებულების უძრავი ქონებაა საჭირო?
ბინადრობის ნებართვა უძრავი ქონების საფუძველზე დაკავშირებულია ქონების საბაზრო და არა მხოლოდ ხელშეკრულებაში მითითებულ ფასთნ.
კანონის მიხედვით, უძრავი ნივთის საბაზრო ღირებულება უნდა აღემატებოდეს 150 000 აშშ დოლარის ლარში ეკვივალენტს. აქედან გამომდინარე, უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულებაში დაფიქსირებული ფასი ავტომატურად არ განსაზღვრავს ბინადრობის ნებართვისთვის საჭირო საბაზრო ღირებულებას.
პრაქტიკული მნიშვნელობა ენიჭება დამოუკიდებელ შეფასებას, რადგან ბინადრობის ნებართვა უძრავი ქონების საფუძველზე გაიცემა სერტიფიცირებული შემფასებლის მიერ დადგენილი საბაზრო ღირებულების საფუძველზე.
ამ მიზეზით ქონების შეძენამდე სასურველია წინასწარ შეფასდეს, შეძლებს თუ არა კონკრეტული უძრავი ნივთი კანონით განსაზღვრული ღირებულებითი კრიტერიუმის დაკმაყოფილებას. ქონების შეძენის ფასი და მისი ოფიციალურად დადგენილი საბაზრო ღირებულება პრაქტიკაში ყოველთვის იდენტური არ არის.
თუ უცხოელის მიზანი უძრავი ქონების შეძენასთან ერთად ბინადრობის ნებართვის უძრავი ქონების საფუძველზე მიღებაცაა, სამართლებრივი და ღირებულებითი წინაპირობები გარიგების დასრულებამდე უნდა იქნეს გათვალისწინებული.
V. როგორ დგინდება უძრავი ქონების საბაზრო ღირებულება?
ქონების შეფასება ბინადრობის ნებართვის უძრავი ქონების საფუძველზე მიღების ერთ-ერთი ძირითადი ეტაპია.
კანონი განსაზღვრავს შეფასებისათვის უფლებამოსილი პირის კრიტერიუმს. უძრავი ნივთის საბაზრო ღირებულება უნდა დაადგინოს აკრედიტაციის ერთიანი ეროვნული ორგანოს – აკრედიტაციის ცენტრის მიერ აკრედიტებული ორგანოს სერტიფიცირებულმა შემფასებელმა.
შესაბამისად, ნებისმიერი კერძო შეფასება ავტომატურად ვერ გამოდგება ბინადრობის ნებართვის უძრავი ქონების საფუძველზე მისაღებად. გამოყენებული შეფასების დოკუმენტი უნდა აკმაყოფილებდეს კანონმდებლობით განსაზღვრულ მოთხოვნას.
შეფასების მიზანია კონკრეტული უძრავი ნივთის მიმდინარე საბაზრო ღირებულების დადასტურება. სწორედ ეს დოკუმენტი ამტკიცებს, რომ ქონების ღირებულება აჭარბებს კანონით განსაზღვრულ 150 000 აშშ დოლარის ლარში ეკვივალენტს.
ამ ეტაპზე განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მიექცეს ქონების იდენტიფიკაციას. შეფასება უნდა ეხებოდეს სწორედ იმ უძრავ ნივთს, რომელიც უცხოელის საკუთრებაშია და რომლის საფუძველზეც მოითხოვება ბინადრობის ნებართვა უძრავი ქონების საფუძველზე.
VI. რომელი უძრავი ქონება შეიძლება გახდეს ნებართვის საფუძველი?
კანონი იყენებს ფართო ტერმინს – „უძრავი ნივთი“ – და სპეციალურად გამორიცხავს სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწას.
შესაბამისად, ბინადრობის ნებართვა უძრავი ქონების საფუძველზე შეიძლება უკავშირდებოდეს შესაბამის პირობებში ბინას, სახლს, კომერციულ ფართს, არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების უძრავ ქონებას ან სხვა ისეთ უძრავ ნივთს, რომელიც უცხოელის საკუთრებად არის რეგისტრირებული და აკმაყოფილებს ღირებულებით მოთხოვნას.
აქ გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს არა ქონების გამოყენების ყოველდღიურ სახელწოდებას, არამედ მის სამართლებრივ სტატუსს, საკუთრების რეგისტრაციასა და საბაზრო ღირებულებას.
სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწა კანონით პირდაპირ არის გამორიცხული. ამიტომ ასეთი მიწის საკუთრება თავისთავად ვერ გახდება ბინადრობის ნებართვის უძრავი ქონების საფუძველზე გაცემის საფუძველი.
უძრავი ქონების სამართლებრივი მონაცემების გადამოწმება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია გარიგების დასრულებამდე, როდესაც უცხოელის ერთ-ერთი მიზანი საქართველოში ბინადრობის უფლების მიღებაა.
VII. რა დოკუმენტებია საჭირო?
ბინადრობის ნებართვის უძრავი ქონების საფუძველზე მისაღებად უცხოელმა სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს უნდა წარუდგინოს კანონით განსაზღვრული დოკუმენტაცია.
ძირითადი დოკუმენტებია: დადგენილი ფორმის განცხადება; უცხოელის სამგზავრო დოკუმენტის ასლი; საქართველოში კანონიერად ყოფნის დამადასტურებელი დოკუმენტის ასლი; საქართველოში შესაბამის უძრავ ნივთზე უცხოელის საკუთრების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი; უძრავი ნივთის საბაზრო ღირებულების სათანადო შეფასება; 3/4 ზომის ფერადი ფოტოსურათი ელექტრონული ფორმით; და მომსახურების საფასურის გადახდის დამადასტურებელი ქვითარი.
საკუთრების დამადასტურებელი დოკუმენტი უნდა ადასტურებდეს, რომ ქონება ეკუთვნის სწორედ განმცხადებელ უცხოელს.
შეფასების დოკუმენტმა კი უნდა დაადასტუროს, რომ ქონების საბაზრო ღირებულება აღემატება 150 000 აშშ დოლარის ეკვივალენტს ლარში.
ბინადრობის ნებართვა უძრავი ქონების საფუძველზე დოკუმენტურად მჭიდროდ უკავშირდება უძრავი ნივთის სამართლებრივ მდგომარეობას. ამიტომ განცხადების წარდგენამდე მიზანშეწონილია საკუთრების რეგისტრაციის მონაცემებისა და შეფასების დოკუმენტის ერთმანეთთან შესაბამისობის შემოწმება.
VIII. უცხოური დოკუმენტები, თარგმანი და პასპორტის მოთხოვნები
ბინადრობის ნებართვის უძრავი ქონების საფუძველზე მისაღებად შეიძლება საჭირო გახდეს უცხოეთში გაცემული დოკუმენტების გამოყენებაც, განსაკუთრებით ოჯახის წევრების განაცხადების შემთხვევაში.
ზოგადი წესით, უცხო ენაზე შესრულებული დოკუმენტი სააგენტოს უნდა წარედგინოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით დამოწმებულ ქართულენოვან თარგმანთან ერთად. სააგენტოს შეუძლია უცხოელის პასპორტი მიიღოს ქართული თარგმანის გარეშე, თუ მასში პერსონალური მონაცემები ლათინური ტრანსლიტერაციით არის მითითებული.
სხვა სახელმწიფოში გაცემული დოკუმენტები შესაბამის შემთხვევებში წარდგენილი უნდა იქნეს ლეგალიზაციის ან აპოსტილით დამოწმების შემდეგ, თუ მოქმედი საერთაშორისო ხელშეკრულება განსხვავებულ წესს არ ადგენს.
განცხადების წარდგენის მომენტში სამგზავრო დოკუმენტის მოქმედების ვადის ამოწურვამდე, ზოგადი წესით, დარჩენილი უნდა იყოს არანაკლებ 30 კალენდარული დღე.
ამ მოთხოვნების წინასწარი შესრულება ამცირებს ადმინისტრაციული წარმოებისას დამატებითი დოკუმენტაციის მოთხოვნისა და პროცედურის გაჭიანურების რისკს.
IX. მოქმედებს თუ არა 40-დღიანი წესი?
ბინადრობის ნებართვების მრავალი კატეგორიისთვის მოქმედებს წესი, რომლის მიხედვითაც უცხოელმა სააგენტოს საქართველოში კანონიერად ყოფნის ვადის ამოწურვამდე 40 კალენდარული დღით ადრე უნდა მიმართოს.
ბინადრობის ნებართვა უძრავი ქონების საფუძველზე ამ მოთხოვნისგან გამონაკლისია.
№520 დადგენილება პირდაპირ განსაზღვრავს, რომ 40-დღიანი წინასწარი მიმართვის მოთხოვნა მოკლევადიანი ბინადრობის ნებართვის შემთხვევაში არ ვრცელდება.
ეს გამონაკლისი პრაქტიკულად მნიშვნელოვანია. უცხოელს შეუძლია ბინადრობის ნებართვის უძრავი ქონების საფუძველზე მოთხოვნით მიმართოს მაშინაც, როდესაც მის კანონიერ ყოფნას 40 დღეზე ნაკლები ვადა დარჩა.
ამასთან, 40-დღიანი ვალდებულებისგან გათავისუფლება არ აუქმებს კანონიერად ყოფნის ზოგად მოთხოვნას. განაცხადის წარდგენის მომენტში უცხოელი საქართველოში უნდა იმყოფებოდეს შესაბამისი სამართლებრივი საფუძვლით და ეს საფუძველი უნდა იძლეოდეს შესაბამისი ბინადრობის ნებართვის მიღების შესაძლებლობას.
X. შეუძლია თუ არა მეუღლესა და შვილს ბინადრობის ნებართვის მიღება?
დიახ. ბინადრობის ნებართვა უძრავი ქონების საფუძველზე კანონით ვრცელდება შესაბამისი უძრავი ქონების მესაკუთრე უცხოელის მეუღლესა და შვილზე/შვილებზე.
მეუღლისა და შვილების შემთხვევაში განაცხადის საფუძველს წარმოადგენს მათი კავშირი მოკლევადიანი ბინადრობის ნებართვის მქონე უცხოელთან.
ოჯახის წევრის მიერ განაცხადის წარდგენისას საჭიროა მისი სამგზავრო დოკუმენტი, საქართველოში კანონიერად ყოფნის დამადასტურებელი დოკუმენტი, ძირითადი განმცხადებლის მოკლევადიანი ბინადრობის ნებართვის ასლი, ნათესაური კავშირის დამადასტურებელი დოკუმენტი, ფოტოსურათი და მომსახურების საფასურის გადახდის დამადასტურებელი დოკუმენტი.
ამ შემთხვევაში მეუღლეს ან შვილს არ მოეთხოვება ქონების თანამესაკუთრეობა მხოლოდ ოჯახის წევრის სტატუსიდან გამომდინარე.
მნიშვნელოვანია კიდევ ერთი წესი: ოჯახის წევრის მიერ მოკლევადიანი ბინადრობის ნებართვის უძრავი ქონების საფუძველზე მოთხოვნისას ძირითადი ნებართვის მქონე უცხოელის ბინადრობის ნებართვის დარჩენილი მოქმედების ვადა უნდა აღემატებოდეს ექვს თვეს.
უცხოეთში გაცემული ქორწინების ან დაბადების მოწმობის გამოყენებისას ასევე უნდა იქნეს დაცული დოკუმენტის დამოწმებისა და ქართულად თარგმნის შესაბამისი მოთხოვნები.
XI. როგორ წარედგინება განაცხადი?
ბინადრობის ნებართვა უძრავი ქონების საფუძველზე გაიცემა სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს მიერ.
განცხადება შეიძლება წარდგენილ იქნეს პირადად ან უფლებამოსილი წარმომადგენლის მეშვეობით. კანონმდებლობა ასევე ითვალისწინებს ელექტრონული ფორმით განცხადების წარდგენის შესაბამის შესაძლებლობებს.
განაცხადის მომზადებამდე უნდა დასრულდეს ძირითადი სამართლებრივი ეტაპები: უცხოელის საკუთრების უფლება უნდა იყოს სათანადოდ დადასტურებული, უნდა არსებობდეს შესაბამისი შეფასება და უნდა შემოწმდეს განმცხადებლის საქართველოში ყოფნის სამართლებრივი საფუძველი.
განცხადებასთან ერთად უნდა იქნეს წარდგენილი ყველა აუცილებელი დოკუმენტი. სააგენტოს ადმინისტრაციული წარმოების პროცესში შეუძლია მოითხოვოს დამატებითი ინფორმაცია ან დოკუმენტაცია, თუ ეს კონკრეტული ფაქტებისა და გარემოებების დასადგენად არის საჭირო.
ამიტომ ბინადრობის ნებართვის უძრავი ქონების საფუძველზე პროცედურის დაწყებამდე დოკუმენტაციის სრული სამართლებრივი შემოწმება პრაქტიკულად მნიშვნელოვანია.
XII. რამდენ ხანში მიიღება გადაწყვეტილება?
საქართველოში ბინადრობის ნებართვის მიღებისა და გაგრძელების შესახებ განცხადების განხილვის საერთო ვადა საჭირო დოკუმენტაციის სრულად წარდგენიდან 30 დღეს არ უნდა აღემატებოდეს.
ეს ზოგადი ვადა ვრცელდება ბინადრობის ნებართვაზეც უძრავი ქონების საფუძველზე.
განხილვის პროცესში სააგენტო ამოწმებს როგორც წარდგენილი დოკუმენტების ფორმალურ შესაბამისობას, ისე ნებართვის სამართლებრივი საფუძვლის არსებობას.
სააგენტოს შეუძლია დამატებითი დოკუმენტის მოთხოვნა, განმცხადებლის მოწვევა ახსნა-განმარტების მისაღებად და კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევაში ფაქტობრივი გარემოებების დამატებით შემოწმება.
ნებართვის გაცემის შემთხვევაში უცხოელზე გაიცემა შესაბამისი ბინადრობის მოწმობა.
თუ განცხადებაზე უარი იქნა მიღებული, უცხოელს იმავე საფუძვლით განმეორებით მიმართვის შესაძლებლობა აქვს უარის შესახებ გადაწყვეტილების მიღებიდან არანაკლებ ერთი თვის შემდეგ.
XIII. რა ვადით გაიცემა ბინადრობის ნებართვა უძრავი ქონების საფუძველზე?
ბინადრობის ნებართვა უძრავი ქონების საფუძველზე შეიძლება გაიცეს 1 წლის ვადით.
მისი მოქმედების ვადა თითოეულ ჯერზე ასევე შეიძლება გაგრძელდეს 1 წლით.
ნებართვის გაგრძელებისას კვლავ უნდა არსებობდეს შესაბამისი სამართლებრივი საფუძველი. მთავარი პირობა არის იმ უძრავ ნივთზე საკუთრების შენარჩუნება, რომლის საფუძველზეც უცხოელმა მოკლევადიანი ბინადრობის ნებართვა მიიღო.
გაგრძელების პროცესში მოქმედებს მნიშვნელოვანი გამარტივება: თუ უცხოელი კვლავ ფლობს იმავე უძრავ ნივთს, რომლის საფუძველზეც მიიღო ბინადრობის ნებართვა უძრავი ქონების საფუძველზე, მას აღარ მოეთხოვება უძრავი ნივთის საბაზრო ღირებულების ხელახალი შეფასების წარდგენა.
ეს ნიშნავს, რომ პირველადი განაცხადის დროს ჩატარებული სათანადო შეფასება შემდგომი გაგრძელებისას ყოველწლიურად თავიდან აღარ არის საჭირო, თუ საკუთრების სამართლებრივი საფუძველი უცვლელად ნარჩუნდება.
XIV. რა ხდება უძრავი ქონების გაყიდვის შემთხვევაში?
საკუთრების უფლების შენარჩუნება ბინადრობის ნებართვის უძრავი ქონების საფუძველზე მოქმედების ცენტრალური წინაპირობაა.
კანონი პირდაპირ ადგენს, რომ მოკლევადიანი ბინადრობის ნებართვის მოქმედების ვადა წყდება, თუ უცხოელს შეუწყდება საკუთრების უფლება იმ უძრავ ნივთზე, რომლის საფუძველზეც ნებართვა მიიღო.
ამ წესის აღსრულებას უზრუნველყოფს სახელმწიფო უწყებებს შორის ინფორმაციის გაცვლის მექანიზმიც. ნებართვის გაცემის შემდეგ სააგენტო საჯარო რეესტრს აწვდის შესაბამის ინფორმაციას უცხოელისა და იმ ქონების საკადასტრო კოდის შესახებ, რომლის საფუძველზეც გაიცა ნებართვა.
საჯარო რეესტრი კი ვალდებულია სააგენტოს აცნობოს შესაბამის უძრავ ნივთზე უცხოელის საკუთრების უფლების შეწყვეტის შესახებ.
შესაბამისად, ქონების გაყიდვა, ჩუქება ან საკუთრების უფლების სხვაგვარად შეწყვეტა შეიძლება პირდაპირ აისახოს ბინადრობის ნებართვაზე უძრავი ქონების საფუძველზე.
უცხოელმა, რომელიც გეგმავს ასეთი ქონების გასხვისებას და ამავდროულად სურს საქართველოში ბინადრობის სტატუსის შენარჩუნება, გადაწყვეტილების მიღებამდე უნდა შეაფასოს საიმიგრაციო შედეგებიც.
XV. რით განსხვავდება მოკლევადიანი და საინვესტიციო ბინადრობა?
უძრავი ქონება შეიძლება გახდეს ორი განსხვავებული ტიპის ბინადრობის სამართლებრივი საფუძველი, თუმცა მათი წინაპირობები განსხვავებულია.
ბინადრობის ნებართვა უძრავი ქონების საფუძველზე, ანუ მოკლევადიანი ბინადრობის ნებართვა, დაკავშირებულია 150 000 აშშ დოლარზე მეტი საბაზრო ღირებულების შესაბამის უძრავ ნივთთან.
საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვის შემთხვევაში კანონით გათვალისწინებული ქონებრივი ზღვარი უფრო მაღალია – უძრავი ნივთის საბაზრო ღირებულება უნდა აღემატებოდეს 300 000 აშშ დოლარის ლარში ეკვივალენტს, ან უნდა არსებობდეს კანონით განსაზღვრული შესაბამისი ინვესტიცია.
განსხვავებულია ნებართვის მოქმედების ვადაც. ბინადრობის ნებართვა უძრავი ქონების საფუძველზე ერთწლიანი რეჟიმია და თითოეულ ჯერზე ერთი წლით გრძელდება, საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა კი კანონით განსაზღვრულ პირობებში შეიძლება ხუთი წლის ვადით გაიცეს.
ამიტომ უძრავი ქონების ღირებულებისა და უცხოელის გრძელვადიანი გეგმების მიხედვით მნიშვნელოვანია შესაბამისი კატეგორიის სწორად შერჩევა.
XVI. რა შემთხვევაში შეიძლება განცხადებაზე უარი ითქვას?
ქონების საკუთრება და შესაბამისი საბაზრო ღირებულება ბინადრობის ნებართვის უძრავი ქონების საფუძველზე მიღების აუცილებელი წინაპირობებია, თუმცა მათი არსებობა ადმინისტრაციული წარმოების დადებითად დასრულებას ავტომატურად არ ნიშნავს.
სააგენტო ამოწმებს კანონით განსაზღვრული უარის საფუძვლების არსებობასაც.
უარის საფუძველი შეიძლება გახდეს, მათ შორის, კონკრეტული სახის ბინადრობის ნებართვის მოთხოვნების შეუსრულებლობა, სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი უსაფრთხოების ინტერესებთან დაკავშირებული გარემოებები, არასწორი ინფორმაციის წარდგენა ან კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა საფუძველი.
განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რომ საკუთრებისა და შეფასების დოკუმენტები ზუსტად ასახავდეს რეალურ გარემოებებს და განმცხადებლის საქართველოში ყოფნის საფუძველი შეესაბამებოდეს შესაბამის სამართლებრივ რეჟიმს.
უცხოელს, რომელსაც ბინადრობის ნებართვაზე უძრავი ქონების საფუძველზე უარი ეთქვა, შეუძლია იმავე საფუძვლით ახალი განაცხადი წარადგინოს უარის შესახებ გადაწყვეტილების მიღებიდან არანაკლებ ერთი თვის შემდეგ.
პრაქტიკულად ახალი განაცხადის წარდგენამდე მიზანშეწონილია უარის კონკრეტული საფუძვლის დადგენა და იმ გარემოების გამოსწორება, რომელმაც პირველადი განაცხადის უარყოფა გამოიწვია.
XVII. რა უნდა გადაამოწმოს უცხოელმა ქონების შეძენამდე?
თუ საქართველოში უძრავი ქონების შეძენის ერთ-ერთი მიზანი ბინადრობის ნებართვის უძრავი ქონების საფუძველზე მიღებაა, ეს საკითხი სასურველია გარიგების დასრულებამდე შეფასდეს.
პირველ რიგში უნდა გაირკვეს ქონების სამართლებრივი დანიშნულება და დარწმუნდეს უცხოელი, რომ საქმე არ ეხება სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწას.
შემდეგ საჭიროა ქონების სავარაუდო საბაზრო ღირებულების შეფასება. ნასყიდობის ფასი თავისთავად ვერ ცვლის კანონით მოთხოვნილ სერტიფიცირებულ შეფასებას.
ასევე უნდა შემოწმდეს საკუთრების რეგისტრაციის შესაძლებლობა, უძრავი ნივთის ზუსტი მონაცემები და უცხოელის საქართველოში ყოფნის არსებული სამართლებრივი საფუძველი.
თუ ოჯახთან ერთად იგეგმება ბინადრობის ნებართვის უძრავი ქონების საფუძველზე მიღება, წინასწარ უნდა მომზადდეს ქორწინების, დაბადებისა და სხვა ნათესაური კავშირის დამადასტურებელი დოკუმენტებიც და შეფასდეს მათი აპოსტილის, ლეგალიზაციისა და ქართული თარგმანის საჭიროება.
ასეთი წინასწარი დაგეგმვა საშუალებას იძლევა, უძრავი ქონების გარიგება და საიმიგრაციო პროცედურა ერთმანეთთან თანმიმდევრულად იქნეს დაკავშირებული.
XVIII. სამართლებრივი დახმარება ბინადრობის ნებართვის მიღების პროცესში
ბინადრობის ნებართვა უძრავი ქონების საფუძველზე მოითხოვს რამდენიმე ერთმანეთთან დაკავშირებული გარემოების სწორად შეფასებას: უძრავი ნივთის სამართლებრივ სტატუსს, საკუთრების რეგისტრაციას, საბაზრო ღირებულებას, შემფასებლის უფლებამოსილებას, უცხოელის საქართველოში ყოფნის საფუძველს და წარსადგენი დოკუმენტების ფორმალურ შესაბამისობას.
პროცედურა დამატებით კომპონენტებს მოიცავს, როდესაც ბინადრობის ნებართვის უძრავი ქონების საფუძველზე მიღებას გეგმავენ მეუღლე და შვილებიც ან როდესაც უცხოეთში გაცემული დოკუმენტების გამოყენებაა საჭირო.
TB Legal უცხოელ კლიენტებს ეხმარება უძრავი ქონების შეძენასთან დაკავშირებული საიმიგრაციო შედეგების შეფასებაში, შესაბამისი ბინადრობის საფუძვლის განსაზღვრაში, დოკუმენტაციის მომზადებასა და ადმინისტრაციული პროცედურის სამართლებრივ მხარდაჭერაში.
თუ ფლობთ ან გეგმავთ საქართველოში შესაბამისი ღირებულების უძრავი ქონების შეძენას და გსურთ ბინადრობის ნებართვის უძრავი ქონების საფუძველზე მიღება, შეგიძლიათ დაგვიკავშირდეთ თქვენი კონკრეტული შემთხვევის შესაფასებლად.
